Conrado de Quiros Striking the Second Time

Thursday, August 20, 2009

Maraming nag-text sa akin matapos mabasa ’yung kolum ko noong Lunes, “Ser, isa pa nga.”

Bakit nga hindi? Bitin nga ang isa, parang beer. Agosto pa rin naman, at buwan pa rin ng Wika. At bukas ay Agosto 21, isang makasaysayang araw na humihiling—hindi, nag-uutos—na gunitain sa paraang malapit sa kamalayang Pilipino. Ano pa ang mas malapit sa kamalayang Pilipino kundi wikang Pilipino? Kahit na pang-text lang ang alam kong Pilipino.

Hindi mahirap hanapin ang paksa para dyan. Iisa ang tampok na elemento sa Agosto 21, isang elemento na tampok din ngayon sa pagkawala. Yan ang katapangan.

Matapang tayo noon, duwag tayo ngayon.

Katapangan ang buod ng mga katagang, “Hindi ka nag-iisa.” Yan ang mga katagang umalingawngaw sa buong bayan matapos pagbabarilin si Ninoy Aquino sa airport noong Agosto 21, 1983. Sa buong panahon ng pagkaburol n’ya, at lalong-lalo na sa pagdala sa kanya sa huling hantungan, yan ang madasaling binubulong, o galit na sinisigaw, ng taongbayan: “Hindi ka nag-iisa.”

Ano nga ba ang ibig sabihin ng “Hindi ka nag-iisa?”

Simple lang. Hindi ka nag-iisa dahil, kagaya mo, handa rin kaming magsakripisyo para sa bayan. Kagaya mo, handa rin kaming kumilos para sa bayan. Kagaya mo, handa rin kaming mamatay para sa bayan.

Mga katagang sinabi, o pinahiwatig, natin noon hindi lang kay Ninoy kundi sa lahat ng nagbuwis ng buhay sa panahon ng kadiliman—marami sa kanila ay nasa Wall of Remembrance ng Bantayog ng mga Bayani ngayon. ’Yan din ang isa pang kahulugan ng “Hindi ka nag-iisa.” Hindi lang si Ninoy ang nagbuwis ng buhay para sa bayan noong panahong ’yon, marami pa.

Sino na lang ang nagsasabi ng “Hindi ka nag-iisa” ngayon? O sino na lang ang nagsasabi n’yan ngayon na me gano’ng kahulugan? Dahil pag naririnig ko ang “Hindi ka nag-iisa” ngayon, ang dating sa ’kin ay parang death wish na lang ng Pinoy. Tipong: “O, sige, isali n’yo na rin ako sa kabaong. Tama na, sobra na, ayoko na. Suko na ini. ”

Paano tayo umabot sa gano’n? Paano tayo nawalan ng katapangan? O diretsuhin na natin, paano tayo naduwag?

Gusto ko sanang sabihing nabakla na siguro tayo, pero di lang sa magagalit sa akin ang mga kaibigan kong bakla kundi marami akong kilalang bakla na matapang. Nangunguna na d’yan si Lino Brocka na sa tindi ng galit sa mga kahibangan noon ni Manoling Morato ay sinigawan ng “Bakla!” Iilan lang ang kakilala kong makakatapat kay Brocka sa katapangan.

Ang nakikita na lang nating katapangan ngayon, at talaga namang laganap na, ay katapangan ng apog. Ang katapangangang yon ay wala ring pinipiling kampon, babae, lalaki o bakla. Equal opportunity, ika nga. Tapang ng apog ang kumikitil sa bayan, tapang ng apog ang pumapatay sa bayan. Tingnan mo ang mga nasa poder ngayon at tanong mo sa sarili kung may makikita ka ring katapat nila sa ganyang katapangan.

Pero yo’ng totoong katapangan, nasaan na?

Angal tayo ng angal, wala naman tayong ginagawa para tigilan ang kawalanghiyaan. Angal tayo ng angal, hindi naman tayo kumikilos para paayusin ang buhay.

Sino’ng inaasahan nating gagawa niyan? Ang Diyos, sa pamagitan ng pagbigay ng lupus o sakit ng tiyan sa pagkabondat sa mga taong bwisit sa buhay natin? Ang Amerika, na nagpapanggap na tagapagtanggol ng demokrasya sa buong mundo pero ayos lang na masikil ang kalayaan sa bansa ni Una? O “sila na lang,” ang ating mga kapitbahay na lang, ang ating mga tagapagtanggol na lang, dahil tayo ay me pamilya, dahil tayo ay kailangang maghanap-buhay, dahil tayo ay sobrang busy.

Sino ba ang walang pamilya? Kaya ka nga kumikilos ay para masilayan ng mga anak mo ang isang lipunang may liwanag at katarungan. Sino ba ang di kailangang maghanap-buhay? Kaya ka nga naghahanap ng buhay para di mo matagpuan ang patay—na pwedeng maging literal balang araw sa bangkay ng anak mo na lulutang-lutang sa ilog dahil ginawa n’ya ang di mo ginawa, ang di mo nagawa, ang di mo magawa. Dahil takot ka. Dahil busy ka.

Nakanino ba ang kapangyarihang hintuin ang katiwalian? Nakanino ba ang kapangyarihang hintuin ang pagbansot sa bayan? Di ba nasa atin? Di ba pag nagagalit tayo ay napipigilan nating bumili ng mamahaling jet ang mumurahing tao? Di pa kumikilos tayo ay napipigilan natin isulong ang Cha-cha ng mga taong di naman marunong sumayaw? Di ba pag pinapakita natin ang ating kapangyarihan ay napapatalsik natin ang mga taong kapit-tuko sa kapangyarihan?

Me mga nagsasabi na hindi naman tayo nawalan ng tapang, nawalan lang tayo ng paki. Gano’n din ’yon. Kaduwagan din yon. O higit pa ro’n. Dahil ngayon hindi ka lang takot mamatay, takot ka pang mabuhay.

Bukas, maraming mga pagtitipon-tipon sa paggunita ng makasaysayang Agosto 21. Isa na dyan ay ang prayer rally sa Ninoy statue sa Ayala na gaganapin sa ika-3:00 ng hapon hanggang gabi. Na ang hiling ng mga organizers ay kung maaari ay magsuot ng dilaw ang mga tao para ipakita ang pakikiramay, pagpupugay, at pakikiisa kay Cory. Hanep din tayong Pinoy ano: Dilaw ang kulay ng kaduwagan sa ibang bansa, dilaw ang kulay ng katapangan sa ating bansa.

Pwede kang sumama rito at sumigaw ng “Tama na, sobra na, palitan na” para sa kinabukasan ng mga anak mo. Pwede kang sumama rito para magsabi kay Inang Bayan, “Hindi ka nag-iisa,” handa rin kaming mamatay nang dahil sa ’yo, at higit na handang mabuhay nang para sa yo. Pwede kang sumama rito para ipakita na hindi pa nawawala ang katapangan sa bayan ko, binihag ka, ang dugo ng mga bayani ay nananalaytay sa mga ugat mo.

O pwede kang huwag sumama rito dahil ang bukang-bibig mo ngayon ay hindi na “Hindi ka nag-iisa” kundi “Bahala ka sa buhay mo.” Pwede kang huwag sumama rito dahil marami ka pang mahalagang gagawin, kagaya nang manuod ng “G.I Joe.” Pwede kang huwag sumama rito dahil mas okay sa yo ang maging patay kahit buhay pa kesa maging buhay kahit patay na. Pero kung gano’n:

Mag-isa ka.

 

SOURCE: http://opinion.inquirer.net/inquireropinion/columns/view/20090820-221118/Teyktu

CONRADO de QUIROS has proven yet again that the pen, indeed, is mightier than the sword.

Monday, August 17, 2009

May araw din kayo
By Conrado de Quiros
Philippine Daily Inquirer
First Posted 01:04:00 08/17/2009

Tatagalugin ko na nang makuha n’yo. Kahit na lingwaheng kanto lang ang alam kong Tagalog.

 

Tutal Buwan ng Wika naman ang Agosto. Baka sakali ’yung paboritong wika ni Balagtas ay makatulong sa pag-unawa n’yo dahil mukhang ’yung paboritong wika ni Shakespeare ay lampas sa IQ n’yo. Kung sa bagay, ang pinakamahirap gisingin ay ’yung nagtutulug-tulugan. Ang pinakamahirap padinggin ay ’yung nagbibingi-bingihan. Ang pinakamahirap paintindihin ay ’yung nagmamaangmaangan. Bueno, mahirap din paintindihin ’yung likas na tanga. Pero bahala na.

 

Sabi mo, Cerge Remonde, alangan naman pakanin ng hotdog ang amo mo. Bakit alangan? Hindi naman vegetarian ’yon. At public service nga ’yon, makakatulong dagdagan ng cholesterol at salitre ang dugong dumadaloy papuntang puso n’ya. Kung meron man s’yang dugo, kung meron man s’yang puso.

 

Bakit alangan? Malamang di ka nagbabasa ng balita, o di lang talaga nagbabasa, kung hindi ay nalaman mo ’yung ginawa ni Barack Obama at Joe Biden nitong nakaraang Mayo. Galing silang White House patungong Virginia nang magtakam sila pareho ng hamburger. Pina detour nila ang motorcade at tumuloy sa unang hamburgerang nakita nila. Ito ang Ray’s Hell Burger, isang maliit at independienteng hamburger joint.

 

Tumungo ang dalawa sa counter at sila mismo ang nag-order, hindi mga aides. Nagbayad sila ng cash na galing sa sariling bulsa at kagaya ng ibang customers ay pumila para sa turno nila.

 

Ito ay presidente at bise presidente ng pinakamakapangyarihang bansa sa buong mundo. Kung sa bagay, ’yung amo n’yo ay hindi naman talaga presidente. Di lang makita ang pagkakaiba ni Garci kay God kaya nasabing “God put me here.” Pekeng presidente, pekeng asal presidente.

 

Sabi mo, Anthony Golez, maliit lang ang P1 million dinner kumpara sa bilyon-bilyong pisong dinala ng amo mo sa bansa.

 

Ay kayo lang naman ang nagsasabing may inambag ang amo n’yo na bilyong-bilyong piso sa kaban ng bayan. Ni anino noon wala kaming nakita. Ang nakita lang namin ay yung bilyon-bilyong piso—o borjer, ayon nga sa inyong dating kakosa na si Benjamin Abalos—na inaswang ng amo n’yo sa kaban ng bayan. Executive privilege daw ang hindi n’ya sagutin ito. Kailan pa naging pribilehiyo ng isang opisyal ang di managot sa taumbayan? Kailan pa naging pribilehiyo ng isang opisyal ang magnakaw?

 

Maliit lang pala ang P1 million, ay bakit hindi n’yo na lang ibigay sa nagugutom? O doon sa mga sundalo sa Mindanao? Tama si Archbishop Oscar Cruz. Isipin n’yo kung gaano karaming botas man lang ang mabibili ng P1 million at karagdagang P750,000 na nilamon ng amo n’yo at mga taga bitbit ng kanyang maleta sa isa pang restawran sa New York.

 

Maliit lang pala ang P1 million (at P750,000), bakit hindi n’yo na lang ibigay doon sa pamilya ng mga sundalong namatay sa Mindanao? Magkano ’yung gusto n’yong ibigay sa bawat isa? P20,000? Sa halagang iyan 50 sundalo na ang maaabuluyan n’yo sa $20,000. Pasalu-saludo pa ’yang amo n’yo sa mga namatay na kala mo ay talagang may malasakit. Bumenta na ’yang dramang ’yan. At pasabi-sabi pa ng “Annihilate the Abus!” Di ba noon pa n’ya ’yan pinangako? Mahilig lang talagang mangako ’yang amo n’yo.

 

Bukod pa d’yan, saan ba nanggaling ’yung limpak-limpak na salapi ng mga kongresista na pinansisindi nila ng tabako? Di ba sa amin din? Tanong n’yo muna kung ayos lang na i-blowout namin ng wine at caviar ang amo n’yo habang kami ay nagdidildil ng asin—’yung magaspang na klase ha, ’di yung iodized. Ang tindi n’yo, mga p’re.

 

At ikaw naman, Romulo Macalintal, tapang ng apog mo. Maiisip mo tuloy na sundin na lang ang mungkahi ni Dick the Butcher sa “Henry VI” ni Shakespeare: “First thing we do, let’s kill all the lawyers.” Pa ethics-ethics ka pa, pasalamat ka di nasunog ang bibig mo sa pagbigkas ng katagang ’yon.

 

Marami mang sugapa rin sa aming mga taga media, di naman kasing sugapa n’yo. At di naman kami sineswelduhan ng taumbayan. Wala naman kaming problemang sumakay sa PAL at kailangan pang bumili ng P1.2 billion jet. Anong sabi n’yo, kailangan ng amo n’yo sa pabyahe-byahe? E sino naman ang may sabing magbabyahe s’ya? Ngayon pang paalis na s’ya—malinaw na ayaw n’yang umalis. Bakit hindi na lang s’ya bumili ng Matchbox na eroplano? Kasya naman s’ya ro’n.

 

Lalo kayong nagpupumiglas, lalo lang kayong lumulubog sa kumunoy. Di n’yo malulusutan ang bulilyasong ginawa n’yo. Para n’yo na ring inagaw ang isinusubong kanin ng isang batang nagugutom. Tama si Obama at Biden: Sa panahon ng recession, kung saan nakalugmok ang mga Amerikano sa hirap, dapat makiramay ang mga pinuno sa taumbayan, di nagpapakapariwara. Sa panahon ng kagutuman, na matagal nang kalagayan ng Pinoy, at lalo pang tumindi sa paghagupit ng Typhoon Gloria, dapat siguro uminom na lang kayo ng insecticide. Gawin n’yo ’yan at mapapawi kaagad ang kagutuman ng bayan.

 

Sa bandang huli, buti na rin lang at ginawa n’yo ’yung magpasasa sa P1 million dinner habang lupaypay ang bayan sa kagutuman—di lang sa kawalan ng pagkain kundi sa iba pang bagay—at pagdadalamhati sa yumaong Ina ng Bayan. Binigyan n’yo ng mukha ang katakawan. Katakawang walang kabusugan. Mukhang di nakita ng masa sa usaping NBN, mukhang di nakikita ng masa sa usaping SAL. Mukhang nakita lang ng masa dito sa ginawa n’yong ito. Sa pagpapabondat sa New York habang naghihinagpis ang bayan.

 

At buti na rin lang mayroon tayong sariling wika. Di sapat ang Inggles para iparamdam sa inyo ang suklam na nararamdaman namin sa inyo. Di sapat ang Inggles para ipakita sa inyo ang pagkamuhi na nararamdaman namin sa inyo. Di maarok ng Inggles ang lalim ng poot na nararamdaman namin sa inyo.

 

Isinusuka na kayo ng taumbayan, mahirap man sumuka ang gutom.

 

May araw din kayo.

 

‘NUF SAID.

 

 

Rebecca Meets Facebook

Friday, August 7, 2009

My mom went grocery shopping a few days ago and saw her college roommate who has been based in Hong Kong for 30 years. After some catch-up merienda, my mom went home, found me in front of my PC and asked me to make her a Facebook account.

REBECCA: Dab, nakita ko si Tita Brenda sa grocery. Nagkita daw sila ni Ninang Auring mo sa Hong Kong. Kinamusta ako at sinabi mag Facebook ako. Gawa mo nga ako at ilagay mo yung picture ko sa passport ko dati.

The loud and liberated, all-out Facebooker that I am officially switched to panic mode. Hala!!!
Change settings FAST. I taught her the basics. How to send messages, how to add contacts, upload and tag pictures and write messages on walls.

Today, I was online and was just browsing page to page, profile to profile and then I decided to make myself a cup of coffee, smoked a stick outside and took a shower. For how many minutes, my mom took over the PC and logged in Facebook. When I checked my profile, this is what I saw:

Rebecca M. Bravo Dab mag-aral ka nang mabuti. Magsasampung milyon na ang gastos ko sayo. Mahal pa ang bayad mag take ng bar kaya dapat one take lang, ok? nasaan pala ang susi ng gate? hindi ka na naman umuwi lintek ka!

Darn Tita Brenda! Darn Ninang Auring! Darn Facebook!

 

Tying That Yellow Ribbon

Wednesday, August 5, 2009

To the world, she is the widow in yellow who toppled a dictatorship in a stirring show of People Power in 1986.  To her native Philippines, she is the courageous president who saw off a series of coups d’etat and single-mindedly restored the institutions of democracy.  But to herself, Corazon C. Aquino is a plain housewife who, in all conscience, could not refuse her country’s call to service when her husband, former senator Benigno “Ninoy” Aquino Jr., was assassinated in 1983.  She continues to serve after her term of office ended in 1992 through her work with nongovernmental organizations.  “What is important is that we believe in the Almighty and that we try to do whatever we can to help ease some of the sufferings of our people,” she says.  “I always tell my children:  ‘I don’t know how many good years I still have left, but whatever I can do at this time, I really want to be able to continue not only for the cause of democracy, but also to help in bringing about a better Filipino.”  For the rest of my life, I will be doing whatever I can to improve things.”

-written by Mr. Cesar R. Bacani, Jr.

 

I rummaged the bodega this morning searching for that little yellow People Power t-shirt I wore in 1986. Amidst the dusts and smell of old wood and boxes, I started crying because I couldn’t find it. And so I sat on the floor and just wept. 

Today, the woman who gave us the gift of democracy will be laid to rest.

THANK YOU, Madamme Cory! I owe my patriotism to only you.